روشهای اجرای تزیینات در معماری

نوشته شده توسط 
رای دادن به این مورد
(0 آرا)

روشهای اجرای تزیینات در معماری

معماری ایران زمینه پرورش، شکل گیری و تکامل هنرها و فنون بسیاری را فراهم نمود. هرکدام از این فنون به گونهای معماری ایران را آراسته اند ومعماران توانسته اند به یاری آنها به اهداف متعالی معمارانهٔ خود دست یابند. در این معماری هیج کاری تنها به خاطر تزیین انجام نمی پذیرفت، بلکه در پس هر عنصر تزیینی دلیلی فنی، کاربردی و یا متعالی وجود داشت. در ادامه چند نمونه از روشهای اجرای تزیینات به اختصار توضیح داده خواهد شد.- کاشی کارک اولین نمونه های آجرهای لعاب دار در چغازنبیل دیده شده است. استفاده از کاشی از زمان هخامنشیان و ساسانیان رواج داشته و در دوران اسلامی این هنر به اوج خود رسیده است. در میان هنرها و فنون، کاشی کاری هنر ممتازی است، که گوناگونی و تنوع بسیاری دارد. این تنوّع پنج گروه بزرگ کاشی کاری، می باشد. که عبارتند از : کاشی تراشیده معرّق، کاشی درهم (معقلی )، کاشی زیررنگی، کاشی هفت رنگی و کاشی کاری

در اینجا شرح کوتاهی از چند نوع متداول تر آن را میآوریم.-کاشی معرق کاشی کاری به شیوه معرّق اندکی پس از رواج کاشی یک رنگ در معماری ایران از دوره سلجوقی مورد استفاده قرار گرفت. در این نوع کاشی کاری قطعات ریز کاشی را که به شکلها و رنگهای مختلف مطابق طرح و نقشه بریده شده را، کنار هم میچینند. این نوع از کاشی کاری در ابتدا در کنار قطعات گجری به کار میرفت. اوج هنر کاشی کاری معرق متعلق به اواخر دوره ایلخانی، دوره تیموری و صفوی می باشد.بناهایی چون مسجد شیخ لطف الله، مسجد امام، مسجد جمعه اصفهان و مدرسه چهار باغ از شاهکارهای این سبک کاشی کاری می باشند.

کاشی هفت رنگی در این نوع ابتدا خشتها را کنار هم میچینند، طرح را روی خشتهایی که از پیش رنگ زمینه طرح روی آنها داده شده است، نقاشی می کنند. خشتهای رنگ آمیزی شده را در کوره گذاشته،لعاب می دهند. پس از پخته شدن، رنگها ظاهر می شوند. و کاشی ها را در جای مورد نظر قرار میدهند.این روش در اواخر دوره تیموری رواج یافت.از گذشتههای دور، گجری به صورت کنده کاری و برجسته کاری از اجزای مهم تزیینات معماری به خصوص در کاخ ها بوده است. در بعضی مواقع از کاری و نقاشی در کنار هم استفاده میکردند. اولین نمونه های آن در دوران اشکانی دیده شده است. دیوارهای بناهای ساسانی که اغلب لاشه سنگ و برخی آجری بود، گچ کاری ضخیمی داشته است. به دلیل شکل پذیری فراوانش

"آجر کاری

استفاده از خشت خام در جوامع اولیهٔ بشری معمول بوده است. در ابتدا برای پختن غذا و نان در کنار خشتها اتش روشن می کردند و پس از مدتی دریافتند که خشست ها مقاوم تر شده است، یا بعد از آتش سوزی های قبایل در درگیریهای قبیلهای مختلف، متوجه میشدند که، خانه های خشتی باقی مانده بادوامتر شده است. به همین دلیل فن پختن خشست و تبدیل شدن آن به آجر رواج یافت.

از اولین نمونههای بناهای ساخته شده با خشست خام می توان از چغازنبیل نام برد که روکش بنا را جهت مقاومت بیشتر از خشت پخته ساختهاند. از صدر اسلام آجر را برای تزین هم به کار میبردند و با آن روی سطوح مختلف جلوههای دلنشینی از نور و سایه در نماهای بناها پدید میآوردند. اوج این فن در مقبره امیر اسماعیل سامانی در بخارا مربوط به قرن سوم هجری میباشد. که سطوح داخلی و بیرونی این مقبره با نقوش زیبای آجری پوشیده شده است-

مورد توجه هنرمندان ایرانی بوده است. مزیت گجری ایرانی در وهله اول طراحی آن است. از اوایل دوران اسلامی گجری، در ادامه هنرمندی معماران ساسانی تکامل زیادی یافته بود ولی از اواسط سده پنجم هجری توجه به آجرکاری روق گرفت. این درحالی است که، حتی با اوج گرفتن آجرکاری، بازهم اسلامی در جاهای مختلف دیده می شود. به عنوان نمونه در سراسر داخل بنای گنبد علویان مربوط به سدهٔ ششم هجری، با گجرهای برجسته پوشیده شده است. نمونه بارز دیگر از هنر محراب الجایتو در مسجد جامع اصفهان

از کنار هم قرار گرفتن بریده هایی از کاشی با رنگهای ساده، در کنار بریدههایی از آجر، هندسی گوناگونی را شکل میدهند که کاشی چون نگینی در میان آجر چینی به کار گرفته می شود آجرکاری و گجری در ایران و در بناهای بی نظیر برج های خرقان و یا مناره مسجد جامع دامغان بیان کننده مهارت و استادی مسلمانان در به کارگیری مواد مختلف برای ارایه جلوههای سه بعدی است. عمق بخشیدن به نقوش آجر و جهت ایجاد بیشترین تنوع و عمق بین طرح اصلی نقش و پس زمینه آن از ویژگی های نقوش ایرانی است

خواندن 1275 بار

لطفاً این مطلب را به اشتراک بگذارید

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه

تماس با ما

  • قاسمپور 0060167933913
  • greatmemar@yahoo.com
  • فرم تماس با ما
  • آیدی یاهو: greatmemar آیدی اسکایپ: greatmemar8570