مدیر سایت

مدیر سایت

مقاومت هر سازه در برابر زلزله به دو عامل اساسي بستگي دارد: يكي نوع ساخت سازه و به كارگيري اصول و قوانين مهندسي در طراحي و اجراي آن و ديگري بزرگي و قدرت زلزله


در سالهاي اخير از طريق رسانه هاي گروهي هر چند وقت يك بار خبري در مورد روش هاي ابداعي مهندسان سازه براي مقاوم سازي ساختمان ها يا ساخت سازه هاي مقاوم در برابر زلزله شنيده مي شود؛ شيوه هايي مثل قرار دادن ساختمان روي بلوك هاي لغزشي، حفر كانال هاي بسيار بزرگ در اطراف فونداسيون ها (پي ها)، معلق كردن ساختمان از زنجير(!)، آويزان كردن پاندول هاي بزرگ از سقف و.... نكته قابل تامل در مورد اين راهكارها، تقريبا غير عملي بودن آنها با توجه به وضعيت ساخت وساز در كشوري مثل ايران آنهم در مقياس وسيع است. البته نه تنها در ايران بلكه در اكثر كشورها اين كار تا حدود زيادي نشدني است و اگر هم قابليت اجرايي داشته باشند بسيار هزينه بر بوده، براي تمام ساختمان ها قابليت اجرايي ندارند. در كنار اين روش ها، كارهايي مثل استفاده از جدا سازها، ميرا كننده ها و جذب كننده هاي انرژي (قرار دادن فنرهاي پلاستيكي ويژه يك يا چند لايه در پي ساختمان) براي كاهش خسارات و تلفات، عملي تر به نظر مي رسد.

با توجه به توضيحات فوق، در حال حاضر بهترين راه حل يافتن شيوه هايي براي بهبود روند ساختمان سازي كنوني است. يعني با تغييراتي چند در روش هاي اجرايي و صد البته با انجام كارها بر اساس ضوابط و آئين نامه ها از ابتدا تا اتمام كار اجرايي پروژه ها، مي توان به نتايج بسيار بهتري دست يافت.
مقاومت هر سازه در برابر زلزله به دو عامل اساسي بستگي دارد: يكي نوع ساخت سازه و به كارگيري اصول و قوانين

مهندسي در طراحي و اجراي آن و ديگري بزرگي و قدرت زلزله.

نوع، كميت و كيفيت مصالح
از اين ديدگاه ساختمان ها به طور كلي به چهار دسته ساختمان هاي فولادي، بتني، ساختمان هاي با مصالح بنايي (آجري) و ساختمان هاي چوبي تقسيم مي شوند. با توجه به كاربرد بيشتر و به روز بودن ساخت سازه هاي بتني و فولادي در عصر حاضر، قوانين موجود در زمينه ساخت اين دو نوع سازه را بيشتر مورد بحث و بررسي قرار مي دهيم. سازه هاي بتني و فولادي اگر براساس اصول مهندسي و ضوابط و آئين نامه هاي اجرايي موجود ساخته شوند، تفاوت آنچناني از نظر مقاومتي با هم ندارند. با يادآوري اين نكته كه، فولاد در برابر حرارت و مواد شيميايي نسبت به بتن مقاومت كمتري دارد (آتش سوزي و ذوب شدن، زنگ زدگي، پوسيدگي و...). در زلزله هر چه اعضاي سازه شكل پذيرتر و انعطاف پذيرتر باشند، خسارات مالي و جاني وارده كمتر خواهدبود. براي اين كار بهتر است از فولاد كم كربن، جوش پذير و داراي شكل پذيري بالا استفاده شود. البته صرفا فولادي بودن يك سازه تضميني بر مقاومت آن در برابر زمين لرزه نيست. به عنوان مثال برج 20 طبقه
Pinot Suarez كه يك برج فولادي بود در زلزله سال 1985 مكزيكوسيتي، كاملا فرو ريخت. بنابراين مقاومت بالاي سازه هاي فولادي مستلزم اجراي اتصالات و جوش ها و ساير مولفه هاي اجرايي آنها، به طور كاملا علمي و فني و بر اساس آئين نامه هاي ملي و بين المللي موجود است.

باد بندها
در ساختمان هاي فولادي، بادبندها بعد از تير و ستون و در موقع زلزله و باد حتي مي توان گفت بيش از آنها داراي اهميتند و عامل بسيار مهمي براي مقاومت در برابر زلزله و بارهاي جانبي ديگرهستند. انواع باد بندهاي هم مركز و خارج از مركز، به اشكال مختلف vو v معكوس و ضربدري (X) مورد استفاده قرار مي گيرند. بادبندهاي X براي مقابله با باد كاربردي ترند تا در برابر زلزله و در برابر بارهاي متناوب از شكل پذيري كمتري برخوردارند، زيرا كه در اين نوع بادبندها در هنگام وارد شدن نيروهاي جانبي، همواره يك عضو مورب آن در كشش و ديگري در فشار است و اين باعث شكست آني يا اصطلاحا شكست ترد مي شود . طراحي و اجراي بادبندها بايد با نهايت دقت و بر اساس اصول و قوانين مهندسي خصوصا در مورد محل قرارگيري خود بادبندها، نوع و اندازه پروفيل مصرفي، مقدار و نوع و طول جوش ها، نوع درز جوش و... صورت گيرد.

تير و ستون هاي بتني
بتن مسلح بتني است كه در آن براي مقاومت و شكل پذيري بيشتر در قديم از مواد و اليافي طبيعي مثل موي اسب، بز و در عصر حاضر از فولاد (اكثرا ميلگرد يا سيم هاي ضخيم و...) يا از الياف مصنوعي استفاده مي شود. در اجراي اين نوع اعضا رعايت نكات زير الزامي است:
بكار بردن ميزان آرماتور در حد مورد نياز طبق نقشه نه بيشتر و نه كمتر، فاصله گذاري مناسب بين آرماتورها، عدم استفاده از ميلگردها و مسلح كننده هاي زنگ زده و آغشته با گرد و خاك يا هر ماده ديگر، برس كشيدن آرماتورها قبل از بتن ريزي و تميز كردن آنها، استفاده از بتن با عيار (مثلا بتن با عيار 350 يعني بتني كه در هر متر مكعب آن كه در حدود 4/2 تن وزن دارد ميزان سيمان مصرفي 350 كيلوگرم است) سيمان خواسته شده طبق نقشه اجرايي، رعايت زمانبندي بتن ريزي، استفاده از سيمان با تيپ بندي متناسب با شرايط محيطي محل احداث سازه و نيز متناسب بامقاومت خواسته شده، استفاده از سنگدانه ها (شن و ماسه )با دانه بندي مناسب و درصد اختلاط صحيح و نهايتا استفاده از آب مناسب بتن ريزي. زيرا هر آبي كه املاح آن از حد طبيعي بيشتر يا كمتر باشد براي بتن ريزي مناسب نيست و بتن ساخته شده با آن مقاومت مطلوب را نخواهد داشت. بهترين آب براي ساخت بتن، آب آشاميدني و قابل شرب است.

يك بتن ايده آل
بتن مصالحي است متشكل از سنگدانه (شن وماسه حدودا 70 درصد) و مابقي آب و سيمان است. بتن بعد از 28 روز به حدود 90 درصد از مقاومت نهايي خود
مي رسد و هر آن به مقاومت آن افزوده مي شود تا به مقاومت كامل خود برسد.
براي دستيابي به يك بتن ايده آل بايد نسبت آب به سيمان مناسب بوده، دانه بندي استاندارد و مقاومت و سختي كافي سنگدانه ها (شن وماسه) و مخلوط كردن آنها با نسبت هاي تعيين شده نيز بايد بر اساس
دستور العمل هاي موجود باشد. استفاده از نوع سيمان (تيپ 1،۲، ۳، 4،۵، ضد سولفات) متناسب با شرايط محيطي و مقاومت مورد نياز مهمترين عامل در كيفيت بتن است، متراكم كردن كامل و هواگيري بتن در هنگام بتن ريزي به كمك لرزاندن بتن در مدت زمان معين براي خروج آب و حباب اضافي بتن و جلوگيري از تخلل (حفره حفره شدن) بتن و در نتيجه كاهش مقاومت آن بعد از گيرش بتن نتيجه اي بي نقص را به همراه خواهد داشت.

شكل هندسي نقشه ساختمان
يك سازه مقاوم در برابر زلزله داراي نقشه ساده، متقارن وبدون كشيدگي در سطح(پلان) و ارتفاع (نما و مقاطع عرضي) است؛ چنين سازه اي داراي توزيع مقاومت يكنواخت و پيوسته بوده، در برابر زلزله
مقاوم تر است. هرچه نقشه يك ساختمان ساده تر باشد، باعث قدرت بيشتر مهندسان در درك رفتار لرزه اي سازه از يك طرف و از جهت ديگركسب اطلاعات بيشتري از رفتار ديناميكي (حركتي) اتصالات آن مي شود. بهترين شكل پلان به صورت مربع يا اشكال منظم هندسي نزديك به آن (مثلا مستطيلي) است. نقشه هاي دايره اي هم مناسبند. نقشه هايي كه شماي كلي آنها بصورت (L - صليبي - U - H -T) هستند، نامناسب بوده، محاسبات اين سازه ها كه داراي نقشه هاي كشيده هستند، پيچيده تر از ديگر ساختمان هاست ..و حتما باید از درز زلزله استفاده شود

ارتفاع ساختمان
نسبت ارتفاع (h ) به عرض (b) ساختمان نبايد از 4 تجاوز كند. اگر اين نسبت بين 4 تا 6 باشد حالت بحراني داشته، هر چه اين نسبت بيشتر شود احتمال واژگوني و از جا كنده شدن ساختمان وجود دارد. حتي الامكان بايد سعي شود كه تمام طبقات داراي ارتفاع يكسان و يكنواخت بوده و در ساختمان طبقات با ارتفاع غير معمول كوتاه يا بلند نداشته باشيم. پرهيز از داشتن
تراز هاي دو قسمتي در ساختمان و ساخت باز شوها در ديافراگم ها (منظور از ديافراگم صفحه اي است فرضي كه نقاط مقاوم را به هم متصل مي كند تا به صورت يكپارچه عمل كرده و در برابر نيروها مقاومت كنند. عمده ترين ديافراگم ها در ساختمان ها سقف طبقات هستند كه باعث عملكرد همزمان و هم جهت تير ها و ستون ها و به طور كلي عمل كردن همزمان تمام اجزاي طبقه و نهايتا كل سازه مي شوند) نيز امري ضروري است.

شرايط زمين محل احداث
اگر ناگزير به ساخت در يك زمين با نقشه نامنظم باشيم، با ايجاد درز انقطاع (جدا كننده) با عرض مناسب پلان را به شكل هاي منظم هندسي تقسيم مي كنيم تا هم اجرا راحت و اصولي تر باشد و هم از
ضربه زدن ساختمان هاي مجاور به همديگر در هنگام زلزله جلوگيري شود. دوري از احداث سازه روي سطوح شيب دار يا تپه ها، از مواردي است كه مي تواند ما را به ساخت سازه اي مقاوم رهنمون شود. البته ساخت وساز در اينگونه مكان ها هم ضوابط خاص خود را دارد ‍؛ از جمله قرار دادن عناصر مقاوم مركز سختي در پايين شيب.

پي سازي
اجراي فونداسيون ساختمان بايد به طور كاملا فني و دقيق روي زمين با مقاومت كافي و كنترل شده، باخاك كاملا متراكم و داراي دانه بندي و جنس مطلوب باشد، تا احيانا مسئله نشست و لغزش در پي رخ ندهد. به جرات مي توان گفت كه خرابي در فونداسيون ساختمان ها، همواره به سبب گسيختگي خاك زير آن صورت
مي گيرد و واژگوني در اثر بلندشدن پي بندرت پيش مي آيد.در انتها، شايان ذكر اينكه، اگرچه ممكن است براي مالكان ،پيمانكاران ، سازندگان و شركت هاي بيمه از نظر هزينه هاي اجرايي، تفاوت چنداني بين فروريختن كامل يا آسيب ديدگي جزئي سازه وجود نداشته باشد كه منجر به عدم كارايي آن شده كه نياز به تخريب كامل و جايگزيني داشته باشد، ولي براي ساكنان ساختمان ها اين تفاوت بسيار حياتي و در واقع مرز بين زندگي و مرگ است.
بنابراين، رعايت نكات فوق هر چندكه نتواند مانع آسيب ديدگي جزئي ساختمان ها شود ولي، اگر از تخريب صد در صد آنها جلوگيري كند، در اين صورت بازهم در كارمان موفق بوده ايم و تا حدودي به اهدافمان رسيده ايم.... ولي مسلم بدانيد كه، در پيش گرفتن مسير رعايت قوانين و مقررات و بندهاي آئين نامه هاي اجرايي به يك جا ختم مي شود و آن جايي است كه با ساخت سازه هاي مقاوم در برابر زمين لرزه و ساير نيروهاي خارجي و داخلي وارد بر ساختمان ها، تلفات و خسارات جاني و مالي، تا حد بسيار زيادي كاهش پيدا خواهد كرد...، اميد آن داريم كه چنين شود.

سيد سعيد حسيني

وبلاگ معين عمران

نوع ، کمیت و کیفیت مصالح
 ساختمانها بطور کلی به چهار دسته ساختمانهای فولادی ، بتنی ، ساختمانهای با مصالح بنایی ( آجری ) و ساختمانهای چوبی تقسیم می شوند . با توجه به کاربرد بیشتر و به روز بودن ساخت و سازهای بتنی و فولادی در عصر حاضر ، قوانین موجود در زمینه ساخت این دو نوع سازه را بیشتر مورد بحث و بررسی قرار می دهیم .

 سازه های بتنی و فولادی اگر بر اساس اصول مهندسی و ضوابط و آئین نامه های اجرایی موجود ساخته شوند ، تفاوت آنچنانی از نظر مقاومتی با هم ندارند . با یاد آوری این نکته که ، فولاد در برابر حرارت و مواد شیمیایی نسبت به بتن مقاومت کمتری دارد ( آتش سوزی و ذوب شدن ، زنگ زدگی ، پوسیدگی و ...) در زلزله هر چه اعضای سازه شکل پذیرتر و انعطاف پذیر تر باشند ، خسارت مالی و جانی وارده کمتر خواهد بود . برای این کار بهتر است از فولاد کم کربن ، جوش پذیر و دارای شکل پذیری بالا استفاده شود . البته صرفاً فولادی بودن یک سازه تضمینی بر مقاومت آن در برابر زلزله نیست . به عنوان مثال برج 20 طبقه Pinot Surarez که یک برج فولادی بود در زلزله سال 1985 مکزیکوسیتی ، کاملاً فرو ریخت . بنابراین مقاومت بالای سازه های فولادی مستلزم اجرای اتصالات و جوش ها و سایر مقوله های اجرایی آنها ، به طور کلی علمی و فنی و بر اساس آئین نامه های ملی و بین المللی موجود است .


باد بندها :
حتماً تا به حال سازه های ضربدری را در اسکلت ساختمانهای در حال ساخت دیده اید، در ساختمانهای فولادی ، باد بندها بعد از تیر و ستون و در موقع زلزله و باد حتی می توان گفت بیش از آنها دارای اهمیتند و عامل بسیار مهمی برای مقاومت در برابر زلزله و بارهای جانبی دیگر هستند . انواع باد بندهای هم مرکز و خارج از مرکز ، به اشکال مختلف vو v معکوس و ضربدری (X) مورد استفاده قرار می گیرند . باد بندهای X برای مقابله با باد کاربردی ترند تا در برابر زلزله و در برابر بارهای متناوب از شکل پذیری کمتری برخوردارند ، زیرا که در این نوع بادبندها در هنگام وارد شدن نیروهای جانبی ، همواره یک عضو مورب آن در کشش و دیگری در فشار است و این باعث شکست آنی یا اصطلاحاً شکست ترد می شود . طراحی و اجرای بادبندها باید با نهایت دقت و بر اساس اصول و قوانین مهندسی خصوصا در مورد محل قرارگیری خود بادبندها ، نوع و اندازه پروفیل مصرفی ف مقدار و نوع و طول جوش ها ، نوع درز جوش و ... صورت گیرد .
 


سید سعید حسینی روزنامه همشهری

بمنظور اطمينان از کيفيت جوش و مطابقت آن با خواسته ها و نيازها کليه مراحل مختلف

 

جوشکاري بايد کنترل و مورد بازرسي دقيق قرار گيرند .

 

انجام بازرسي در کليه مراحل ( قبل از جوشکاري ، درحين جوشکاري ، بعد از جوشکاري )

 

باعث کاهش هزينه هاي تعميرات و دوباره کاري شده و حصول جوش بدون عيب و با

 

کيفيت بالا را تضمين مي نمايد .


 

الف : بازرسي قبل از جوشکاري:

 

بازرسي بايد از ميزان حساسيت سازه مورد نظر آگاه بوده ، مشخصات فني و نقشه ها

 

و استانداردهاي مربوطه را مطالعه نمايد . سپس روش جوشکاري ونتايج حاصله از

 

ارزيابي روش را مطالعه و درصورت تاييد روش جوشکاري اجازه انجام عمليات جوشکاري

 

 را صادر نمايد .

 

موارد زير قبل از انجام عمليات جوشکاري بايد کنترل و بازرسي گردد:

 

1-ارزيابي جوشکاري و تاييد صلاحيت آن جهت جوشکاري مورد نظر

2ـ نحوه مونتاژ قطعات و کنترل پارامترهاي اتصال جوش

3ـ بررسي تجهيزات مورد استفاده

4ـ بررسي قطعات مورد جوشکاري از نظر عيوب و انحرافات مجاز ، جنس ، ضخامت و...

 
 

ب : بازرسي موقع جوشکاري

 

1ـ بازرسي ترتيب و توالي پاسهاي جوش و کنترل تميزکاري بين پاس هاي مختلف .

2ـ بررسي و کنترل پارامترهاي جوشکاري ( آمپر ، ولتاژ ، قطبيت و... )

3ـ بازرسي مواد مصرفي ( از قبيل نوع الکترود و شرايط بکارگيري آن ، گازخنثي ، فلاکس و...)

4ـ کنترل درجه حرارت پيشگرم ، حفظ درجه حرارت بين پاسي در صورت لزوم


 

ج : بازرسي بعد از جوشکاري:

 

بازرسي چشمي و کنترل عيوب مرئي و قابل رويت شامل بريدگي کناره جوش ، بازرسي

 

ابعادي و مقدار جوش ، پرنشدگي يا نفوذ اضافي ، ترکهاي سطحي درجوش و فلز پايه ،

 

 گره قطع و وصل قوس و ناهماريهاي سطح جوش ، تقعر وتحدب سطح جوش و...

 

1ـ کنترل تنش زدائي و عمليات پس گرم ( درصورت لزوم )

2ـ کنترل پيچيدگي و تغيير شکل هاي حاصل از جوشکاري

3ـ بازرسي هاي غيرمخرب

 

ضوابط پذيرش:

 

پس از آشنايي با ضوابط ارزيابي و بازرسي جوش و همچنين آشنايي با عيوب جوشکاري اين

 

سوال پيش مي آيد که پس از بازرسي، تحت چه شرايطي مي توان جوش را قابل قبول دانست.

 

همان طور که در ساخت اعضاي ساختماني ضوابطي براي رواداري هاي هندسي وجود دارد،

 

وجود هر عيبي در جوش به معناي مردود دانستن آن نيست و تحت رواداري هايي مي توان

 

عيوبي را در جوش پذيرفت. آيين نامه AWS پذيرش جوش ها را در دو مرحله تعيين کرده است.

 

1- بازرسي عيني

2- بازرسي با آزمايش هاي غيرمخرب نظير پرتونگاري، فراصوتي، ذرات مغناطيسي و رنگ نافذ.

(جوشي تحت آزمايش هاي غيرمخرب قرار مي گيرد که در بازرسي عيني مورد پذيرش قرار گرفته باشد.)

 

شرايط پذيرش AWS به شرح زير است:

 

بازرسي هاي عيني:

 

تمام جوش ها بايد به صورت عيني بازرسي شوند و چنان چه شرايط زير به دست آيد، مورد

 

 پذيرش قرار مي گيرند:

 

الف) جوش بايد فاقد هرگونه ترک باشد.

 

ب) بين لايه هاي جوش مجاور و بين لايه ي جوش و فلز پايه، بايد امتزاج کامل برقرار باشد.

 

ج) تمام چاله هاي انتهايي نوار جوش بايد به اندازهي سطح مقطع کامل جوش پر شوند. اين

حوضچه ها مي توانند حاوي ترک هاي ستاره اي باشند.

 

ه) براي مصالحي با ضخامت 254 ميلي متر و کمتر، ميزان بريدگي لبهي جوش بايد کمتر از

يک ميلي متر باشد، ليکن در طولي معادل 50 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول نوار،

مي توان بريدگي 5/1 ميلي متر را پذيرفت.

 

و) در جوش هاي گوشه مجموع قطر تخلخل هاي سوزني با قطر 1 ميلي متر و بزرگتر، نبايد

 از 10 ميلي متر در هر 25 ميلي متر طول جوش و از 20 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول

 جوش بيشتر باشد.

 

ز) مجموعا 10 درصد از طول کل نوار جوش مي تواند داراي اندازه اي به مقدار 5/1 ميلي متر

 کوچکتر از اندازه نقشه باشد. در جوش گوشه ي متصل کننده ي بال و جان، در طولي معادل

 دو برابر عرض بال از انتهاي تير، هيچ گونه کمبود اندازه مجاز نيست.

 

ح) در درزهاي لب به لب با جوش شياري تمام نفوذي که امتداد درز عمود بر امتداد تنش کششي

است، نبايد هيچ گونه تخلخل سوزني قابل ملاحظه اي باشد. در ساير موارد جوش هاي

شياري، مجموع قطر داخل تخلخل هاي سوزني با قطر 1 ميلي متر و بزرگتر، نبايد از 10 ميلي متر

 در هر 25 ميلي متر طول جوش و 20 ميلي متر در هر 300 ميلي متر طول جوش بيشتر باشد.

 

ط) بازرسي عيني جوش ها مي تواند به محض خنک شدن جوش تا دماي محيط آغاز شود.

در فولادي هاي خيلي پرمقاومت با تنش تسليم بزرگتر از 6000 کيلوگرم بر سانتي متر مربع،

 بازرسي هاي عيني بايد 48 ساعت بعد از تکميل جوش انجام شود.

 
 

برگفته از سایت خانه عمران جوان

۲۱ کلید طلایی برای کار ساختمان  :

تمامی معابر، پلکان‌ها، سطوح شیبدار، باز شوها، پرتگاه‌ها و نقاطی که احتمال خطر سقوط افراد را دربر دارند، باید با نرده و پوشش‌های موقت و مناسب حفاظت شوند .

۱) کارگران کارگاه‌های ساختمانی باید مجهز به کلاه و کفش ایمنی باشند و بسته به شرایط و نوع کار، سایر وسایل حفاظت فردی همچون دستکش، ماسک، کمربند و طناب نجات نیزمطابق ضوابط آئین نامه مربوط باید در اختیار آنها قرار داده شود.
۲) تمامی معابر، پلکان‌ها، سطوح شیبدار، باز شوها، پرتگاه‌ها و نقاطی که احتمال خطر سقوط افراد را دربر دارند، باید با نرده و پوشش‌های موقت و مناسب حفاظت شوند .
۳ ) از کار کردن کارگران روی بام ساختمان‌ها در هنگام باد و توفان و بارندگی شدید و یا هنگامی که سطح بام پوشیده از یخ باشد ، جلوگیری به عمل آید .
۴ ) در هنگام کار روی بام‌های شیبدار و یا بام‌های پوشیده از صفحات شکننده مانند صفحات موجدار نور گیر و ورق‌های فشرده سیمانی (ایرانیت) باید از نردبان‌ها یا صفحات تراولینگ با عرض حداقل ۲۵سانتیمتر استفاده شود .این نردبان‌ها و صفحات باید محکم و مطمئن نصب شده باشند تا احتمال لغزش آنها در زیر پای کارگران کاهش یابد.
۵ ) در لبه سطوح شیبدار باید موانع مناسب و کافی برای جلوگیری از سقوط کارگر یا ابزار کارپیش بینی شود .
۶ ) کارگرانی که روی بام‌های شیبدار با شیب بیش از ۲۰ درجه کار می کنند باید مجهز به کمربند ایمنی و طناب نجات باشند.
۷ ) معابری که برای عبور فرغون یا چرخ‌های دستی ساخته می‌شود باید دارای سطوح صاف باشد و برای عبور هر فرغون حداقل یک متر عرض در نظر گرفته شود .
۸ ) قالب بتن باید قبل از بتن ریزی مورد بازرسی قرار گرفته و نسبت به استحکام آن اطمینان حاصل شود.
۹ ) هنگام برداشتن قالب بتن باید احتیاط‌های لازم به منظور حفاظت کارگران ازخطر احتمالی سقوط بتن یا قالب بکار برده شود.
۱۰ ) دستگاه‌های بتن ساز باید دارای ضامن باشند تا هنگام تمیز کردن‌، دستگاه را قفل و از حرکت اتفاقی آن جلوگیری شود.
۱۱ ) بالا بردن تیرهای آهن باید با استفاده از کابل یا طناب‌های محکم انجام شود و برای جلوگیری از خم شدن بیش از حد کابل، باید چوب یا وسیله مشابه دیگری بین تیر آهن و کابل قرار داده شود .در این شرایط از زنجیر برای بالا بردن تیر آهن استفاده کنید.
۱۲ ) هنگام نصب ستون‌ها یا تیرهای آهن، قبل از جداکردن نگهدارنده تیر آهن باید حداقل نصف تعداد پیچ و مهره‌ها را بسته یا جوشکاری لازم انجام شده باشد .همچنین قبل از نصب تیر آهن دیگر ، تیر آهن زیرین باید صد در صد پیچ و مهره و یا جوشکاری شده باشد .
۱۳ ) خرپاها باید به ‌وسیله نگهدارنده روی پایه قرار گیرند و پس از نصب مهارهای لازم و اطمینان کامل از پایدار بودن آن، از نگهدارنده جدا شوند .
۱۴ ) در مواردی که ستون‌های آهن روی هم قرار می گیرند نباید بیش از یک طبقه ستون بدون جوشکاری و اتصالات لازم روی ستون زیرین قرار داده شود .
۱۵ ) هنگام بارندگی شدید و وزش بادهای سخت و یخبندان ،از نصب و بر پاداشتن تیرهای فلزی خودداری کنید .
۱۶ ) انجام جوشکاری الکتریکی روی داربست‌های آویزان که با کابل نگهداری می شود مجاز نیست .کابل‌های دستگاه‌های جوشکاری الکتریکی باید دارای روپوش عایق مطمئن و بدون زدگی باشد .
۱۷ ) از گذاشتن بار و تکیه دادن داربست به کارهای بنایی که ملات آن به‌طور کامل سفت نشده خودداری کنید. کارگران را نباید به بالا بردن و پائین آوردن بار و ابزار کار محکم یا سنگین به وسیله نردبان وادار کرد .
۱۸ ) هنگامی که کارهای بنایی در طبقات زیر انجام می شود ، باید سقف یا پوشش مناسبی برای نصب و بر پا داشتن تیر آهن و کارهای بتنی و نصب سنگ در طبقات قرار داده شود تا کارگران از سقوط مصالح از طبقات بالا ایمن باشند.
۱۹ ) ظرف محتوی قیر داغ نباید در محوطه بسته نگهداری شود مگر آنکه قسمتی از محوطه باز بوده و تهویه به‌طور کامل و کافی انجام گیرد .
۲۰ ) بالا بردن آسفالت یا قیر داغ به‌وسیله کارگر و نردبان ممنوع است. شعله‌های باز،مشعل،کبریت مشتعل و وسایل مشابه نیز نباید در مجاورت دهانه‌های مجاری فاضلاب، خطوط اصلی گاز و مجاری مشابه قرار داده شود .
۲۱ ) برای گرم کردن بشکه‌های محتوی قیر باید ابتدا قسمت فوقانی قیر در ظرف ذوب شود. از حرارت دادن و تابش شعله به قسمت‌های زیرین ظرف قیر در ابتدای کار خودداری کنید.

منبع:

روزنامه تهران امروز

31 دسامبر

قفل قلابها

در تمام کشورها استفاده از قلابهای جرثقیل و بالابرها بدون ضامن یا قفل ایمنی ممنوع می باشد. در تصویر زیر می توانید یک نمونه قلاب بدون ضامن ایمنی را مشاهده نمائید. کار در چنین شرایطی باید توسط افسر ایمنی یا مهندس ناظر متوقف گردد.

  

 قفل قلابها

قفل قلابها

سیاستهای ایمنی در شرکتها :

شرکتهای معتبر ساخت و ساز در دنیا دارای خط مشی در زمینه ایمنی می باشند بدین معنا که علاوه بر رعایت قوانین ایمنی کشور ٬قوانینی خود شرکتها جهت تضمین ایمنی وضع می کنند. به این قوانین سیاستهای ایمنی شرکت و یا خط مشی ایمنی شرکت گفته می شود.

ایمنی کارگاه


 

شما نیز اگر صاحب شرکتی می باشید و به مبحث ایمنی نیز اهمیت می دهید توصیه می کنم چنین برنامه ای در شرکت خود ایجاد  و پیمانکاران خود را ملزم به رعایت آن نمائید.

جهت آشنایی شما با این گونه سیاستها یک نمونه از آنرا می توانید از لینک زیر دانلود نمائید

                حجم فایل ۱۴۰ کیلوبایت

اهمیت ایمنی در کارگاه های بزرگ بیش از ارزش مالی آن پروژه و کارگاه می باشد تا جایی که شعار safety first تبدیل به یک قانون فراتر از قوانین دیگر کارگاه می شود. در راستای ایمن نگاه داشتن محیط کار بازدید های دوره ای که معمولا به صورت هفتگی می باشد برگزار می گردد اهمیت این بازدید ها آنقدر بالاست که مدیر پروژه ،سرپرست کارگاه رئیس بخش ایمنی و نمایندگانی از کارفرما در آن حضور می یابند.

به این بازدید ها در زبان انگلیسی safety patrol می گویند. بعد از اتمام بازدید ویادداشت برداری از موارد ایمنی آنرا به صورت یک گزارش همراه با عکس در اختیار کلیه مهندسین  قرار می دهند. گزارشها معمولا به صورت جدول می باشد که ستونهای اصلی جدول شامل موارد زیر می باشد:

۱- موضوع

۲-موقعیت مکانی

۳-نام شخص مسئول یا مهندس بخش مربوطه

۴-شماره عکس مربوطه

۵-توضیحات اضافی
 

کنترل گرد و خاک در محیطهای بسته:

یکی از کارهای مهم در ارتباط با ایمنی و سلامت کارگاه پاکیزه نگاه داشتن هوا و کنترل گرد و خاک می باشد٬ علاوه بر مسئله سلامت ممکن است دستگاه ها و تجهیزات موجود در کارگاه به گردو خاک حساس بوده و آسیب ببینند لذا باید به طریقی گرد و خاک ناشی از کارهای عمرانی همچون فرزکاری٬شات بلاست٬تمیز کاری و ... کنترل گردد یکی از راه های کنترل استفاده از مکنده ها همراه با فیلتر می باشد این دستگاه ها دارای قدرت مکش بالایی هستند و پس از مکش هوا را وارد مخزن کوچکی که دارای فیلتر می باشد کرده و پس از عبور از فیلتر هوا را از طرف دیگر دستگاه  آزاد می کنند.

 

هوا و اکسیژن لازم در حین کار :

در هنگام کار ،خصوصا در محیطهای بسته باید از اکسیژن کافی و وجود جریان هوا اطمینان حاصل کنید، اگر هوا جریان نداشته باشد می توانید با یک Fan هوا را به محیط کار برسانید اگر این کار مستقیما از طریق fan امکان پذیر نیست می توان از خرطومی های مخصوص این کار استفاده نمایید
در ارتباط با اکسیژن کافی نیز می توانید از Gas detector استفاده نمایید. معمولا این دستگاه ها قابلیت تشخیص اکسیژن و همچنین گازهای اشتعالزا را دارا می باشند. در صورت وجود گاز اشتعالزا بیش از حد مجاز دستگاه اعلام خطر میکند.

 

سیمهای سیار در کارگاه(مبحث ایمنی) :

نکته ای کوتاه اما مهم. به عنوان ناطر به هیچ عنوان اجازه ندهید که تجهیزات برقی بدون دوشاخه به تابلوی برق وصل شوند. این کار باید حتما از طریق سیستم نری-مادگی صورت پذیرد. علاوه بر آن اگر در قسمت جعبه این سیمهای سیار اتصالی رخ دهد تعمیر آن مجاز نمی باشد و باید جعبه به کل تعویض گردد.

رنگهای ایمنی :

استفاده از بر چسب های رنگی جهت نشان دادن ایمن بودن ماشین آلات و تجهیزات در کارگاههای بزرگ بسیار متداول است. بدین صورت که کلیه ماشین آلات و تجهیزاتی که به نوعی خطرزا می باشند بعد از تست و معاینات فنی اگر بدون مشکل باشند برچسب رنگی بر آنها زده می شود.

باید توجه داشته باشید که برای هر ماه یک رنگ را باید در نظر داشته باشید به طور مثال اگر رنگ قرمز را برای ماه فروردین و رنگ زرد را برای ماه اردیبهشت در نظر گرفته باشید چنانچه در ماه اردیبهشت رنگ قرمز را بر روی دستگاهها ببینید متوجه خواهید شد که دستگاه مورد نظر در این ماه مورد بازدید قرار نگرفته و مجوز کار ندارد در واقع مهندس ناظر و یا افسر ایمنی موظف هستند تا از ادامه کار آن دستگاه یا ماشین جلوگیری نمایند.

در تصویر زیر اگر به قلاب جرثقیل توجه کنید می توانید برچسب زرد رنگ را ببینید

 

رنگهای ایمنی کارگاه

جهت مطالعه شرایط ایمنی جعبه آسانسور فایل pdf مربوطه را دانلود نمایید



ایمنی جعبه آسانسور


دانلود فایل
     حجم ۵۰۰ کیلوبایت

همانطور که می دانید هر قسمتی از کارگاه که در ارتفاع قرار دارد و خطر پرت شدن دارد باید با نرده یا حفاظ ایمن گردد(Hard barricade).

نرده ها(handrail) و حفاظها شرایطی دارند که در فایل زیر اهم آنها ذکر گردیده است. آیا شما این نکات را رعایت می کنید؟

  شرایط نصب نرده و حفاظ در کارگاه

دانلود فایل     حجم ۱۳۰ کیلوبایت

عضویت در خبرنامه

تماس با ما

  • قاسمپور 0060167933913
  • greatmemar@yahoo.com
  • فرم تماس با ما
  • آیدی یاهو: greatmemar آیدی اسکایپ: greatmemar8570